Tirana
clear sky
35.5 ° C
35.5 °
35.5 °
28 %
4.1kmh
0 %
Enj
34 °
Pre
39 °
Sht
39 °
Die
42 °
Hën
36 °
E enjte, 29 Korrik, 2021

TRONDIT historiani grek: Regjimi i Enver Hoxhës dhe vrasjet e qytetarëve të Epirit të Veriut, që u përpoqën të iknin në Greqi për të shpëtuar nga “parajsa” e tij

spot_img
spot_img

Lajme të ngjashëm

Një nga studiuesit më të rëndësishëm të historisë së Shqipërisë dhe të marrëdhënieve greko-shqiptare në periudhën 1945-1991, është Stavros G. Dagios.

Ai është personi që e njeh mirë këtë periudhë. Dagios është mësues i Historisë e Filozofisë, Fakulteti i Historisë dhe Arkeologjisë në Universiteti Aristoteli të Selanikut. Ai gjithashtu është edhe autor i një sërë librash.

Së fundmi “protothema” ka publikuar një pjesë nga libri i Dagios, që ka të bëjë me ikjen politike të shqiptarëve në Greqi gjatë vitve 1945-1991.

Në këtë shkrim jepen detaje tronditëse sesi vriteshin në kohën e Enver Hoxhës epiriotët që tentonin të shkonin në Greqi në kohën e komunizmit.

Shkrimi i plotë nga media greke:

Si ruheshin kufijtë nga shqiptarët?

Sipas Stavros Dagios, kufiri shqiptar ruhej nga forcat kufitare nën Drejtorinë e Kufirit të Ministrisë së Brendshme, e cila kishte tre “shtylla”: sigurinë kombëtare, policinë dhe kufirin.

“Arma e Kufijve” ajo u formua me një administratë të veçantë më 25 prill 1945, por stacionet e para u ndërtuan pas dhjetorit 1945 dhe ndërkohë kufiri u mbrojt nga patrullat. Deri në vitet 1948-49, rojet e kufirit u caktuan në Divizionet e Mbrojtjes së Popullit. Ministria e Brendshme shqiptare më pas riorganizoi Shtabin e Kufirit dhe Prokurorisë, i cili u quajt “Drejtoria e Kufirit e Ministrisë së Brendshme”.

Në vitin 1967, ndërtimi i “gardhit të ndalimit” përgjatë vijës së kufirit, i pajisur me një sistem transmetimi sinjali në një distancë prej 250 deri në 550 metra në rast të shkeljes së rajonit të quajtur “Pengesat elektrosimansis” (“Pengesa electrosinjalizuese” – PES ”) dhe jo vetëm që kishte një rol parandalues ​​për arratisjen e mundshme por përdorimi kryesor i tij ishte “terrori i madh psikologjik” i … kandidatëve të arratisur . Sigurisht që gardhi nuk ishte i vetmi në ish-bllokun Lindor. Krejt në të gjitha vendet nën ndikimin Sovjetik, gardhe me tela me gjemba që ishin 12,000,000 milje të gjata (më shumë se 19,200,000 kilometra).

“Parajsa” e Hoxhës në të

Gjitha vendet e ish-bllokut Lindor, ishin vendosur regjime të lira. Kampet e përqendrimit nazist thjesht ndryshuan duart dhe u riemërtuan “kampe penitenciare”. Në përgjithësi, kishte rreth 500 kampe përqendrimi dhe burgje në vendet komuniste. Në vitin 1945, 1,700,000 të arrestuar nga kampet naziste ishin kthyer në Bashkomin Sovjetik, ndërsa në 1953, numri i të riatdhesuarve arriti në 5,500,500,000. 20% e tyre, më shumë se 1,100,000, u burgosën me një dënim maksimal prej 25 vjetësh ose u ekzekutuan me procedura të shkurtra. Por pjesa tjetër e regjimeve të Stalinizuara në Evropën Lindore, duke adoptuar të njëjtat praktika kriminale, krijuan “mbretëri të terrorit”, të cilat arritën të mbijetojnë me mekanizma efektivë të shtypjes politike. Fundi i revolucioneve të dështuara në këto vende është i njohur mirë.

Shqipëria ishte një rast i veçantë. Në krye të pushtetit ishte Enver Hoxha , i cili, ashtu si Stalini, u kujdes vetëm për qëndrimin e tij në pushtet dhe integritetin e tij individual, duke përdorur mashtrim ideologjinë marksiste për të konsoliduar pozicionin e tij.

“Hoxha ishte një tiran i shfrenuar në ndjekje e pamoralshme të pushtetit, e cila në mënyrë agresive ka imponuar kombin. Kushdo që vinte në dyshim autoritetin e tij do të përfundonte në plehra dhe pastaj do të vritej,” thuhej ne shkimin e Dagian.

Sipas Dagian disa persona të Epirit kanë thënë se Enver Hoxha u ka thënë se “këtu në Shqipëri është parajsa, në Greqi ferri”.

Dagian shkruan: “Nga ana tjetër, në jetën e përditshme, në të cilën mbizotëronte errësira, asgjë nuk e justifikonte entuziazmin e shfrenuar të propagandës”.

Vrasjet e Epirotëve të Veriut që u përpoqën të shpëtonin nga “parajsa e Hoxhës”

Deri në vitin 1939, një tipar kryesor i shqiptarëve ishte migrimi i tyre në vendet e tjera. Shqiptar Diaspora, madje edhe në vende si SHBA, ishte i rëndësishëm. Pas Luftës së Dytë Botërore, kur Hoxha mori drejtimin, imigracioni gradualisht u bë një akt oferte dhe pabesie.

Ishin njerëz të zakonshëm ata që donin të largoheshin, në kërkim të lirisë dhe një jete më të mirë.

Sipas historianit njerëzit që u trajtuan më keq ishin ata të vorio Epirit. Marrëveshjet dhe traktatet që  Shqipëria kishte nënshkruar për pakicën greke, ishin shkelur shumë kohë para Luftës së Dytë Botërore.

Sipas historianit në kufirin greko-shqiptar janë kryer krimet më të rënda.

Më 26 gusht 1946, rojet e Kosovitsas vranë Marika Natsi, e cila u përpoq të arratisej në Greqi. Xhaxhai i saj, Pavlos Katsoulas, duke pasur dyshime se vajza ishte përdhunuar në grup , kërkoi që trupi i saj të zhvarroset dhe të ekspozohet në publik, në mënyrë që njerëzit të shohin abuzimin e saj. Përgjigja ishte për kërkesën e tij ishte “burgosja dhe dënimi nga Gjykata Ushtarake e Gjirokastrës”.

Në shkurt 1949, komandot e Sigurimit, së bashku me rojet e kufirit, vranë Athena Kalegia , nënën e saj Kalliopi dhe Athena Terpou afër fshatit kufitar Sotira . I pranishëm në këtë akt të neveritshëm ishte 16-vjeçari Lazaros Kalegias, djali i Athinës. Shqiptarët e arrestuan dhe e dënuan për tradhti!

Studiuesi Dagios thotë se në të njëjtën kohë gratë e pafajshme nga Epiri i Veriut po përdhunoheshin dhe vriteshin në kufirin Greko-Shqiptar, sepse ata përpiqeshin të vinin në Greqi, burrat e ushtrisë Demokratike të Greqisë (DSE) ishin të lirë të hynin dhe të dilnin sa herë që të donin, të armatosur sigurisht, në Shqipëri, e cila ishte baza dhe burimi i tyre i ushqimit. Nuk ishte e pazakontë që guerilët e DSE të merreshin me kontrabandë.

Përpjekjet e njerëzve të Vorio-Epirit për të shpëtuar nga ferri i Hoxhës, ky është termi i duhur, vazhduan në vitet në vijim. Disa arritën të hynin në Greqi, disa u vranë.

Në Mars 1953, Spyrakos Sideris dhe gruaja e tij, me origjinë nga Droviani, u përpoqën të shpëtonin. Sidoqoftë, ata u vranë në kufi, në Bogazi të Randatit dhe pasi u përdhosën, trupat e tyre u tërhoqën zvarrë për në fshatrat Glyna dhe Limbohovo për shembull. Të njëjtin fat pësoi në 1954 Panagiotis Botos dhe Michael Xiouras.

Në vitin 1958, Spyridon Pegios u arrestua në kufi dhe varu veten në mënyrë që të mos merrej rob. Në vitin 1985, Sotirakis Nastos dhe Giorgis Solas nga Himara, u përpoqën të shpëtonin me një varkë të improvizuar.

Dagias thotë “është e pakuptueshme se shqiptarët po vrisnin njerëz nga Epiri i Veriut dhe brenda Greqisë! Komandot shqiptarë dhe bashkëpunëtorët e Sigurimit, ndoqën të arratisurit edhe në vendin tonë! Njëri prej tyre, me origjinë nga Pilouri , u gjet i vdekur në Igumenicë , në 1973! Pas vitit 1991, natyrisht, arratisjet ishin masive dhe të pamundura për t’u kontrolluar nga shqiptarët”.

Pandeli Mertiri 31 10 1987
I vrari Pantelis Mertiri në kufi (31/10/1987).

Më shumë

spot_img
spot_img